น้ำยาแช่เครื่องมือทันตกรรม มีกี่แบบ เลือกอย่างไรให้ถูกขั้นตอน

1. 1

   คราบเลือดและโปรตีน

   จากร่างกายผู้ป่วยเอนไซม์ หรือสูตรด่างอ่อน

   คราบกลุ่มนี้พบกับเครื่องมือเกือบทุกชิ้นที่ใช้ในช่องปาก ถ้าล้างทันทีหลังใช้งานจะออกง่าย แต่ถ้าปล่อยไว้จนแห้ง คราบจะกรังติดแน่นตามร่องและข้อต่อ คราบที่ล้างออกไม่หมดยังทำให้น้ำยาฆ่าเชื้อเข้าไม่ถึงเชื้อโรคด้วย น้ำยาที่ใช้ล้างคราบเลือดและโปรตีนได้มีทั้งน้ำยาเอนไซม์ (Enzyme) และน้ำยาสูตรด่างอ่อน

2. 2

   แอลจิเนต (Alginate)

   วัสดุพิมพ์ปากสูตรด่างอ่อน

   แอลจิเนตเป็นวัสดุพิมพ์ปากที่แข็งตัวแล้วมีเนื้อคล้ายเจล มักติดอยู่ตามรูและขอบของอุปกรณ์พิมพ์ฟัน พอแห้งแล้วจะแกะออกยาก และเป็นคราบที่เอนไซม์ย่อยไม่ได้ จึงควรใช้น้ำยาสูตรด่างอ่อนที่ทำมาสำหรับคราบชนิดนี้

3. 3

   ซีเมนต์ทางทันตกรรม (Dental Cement)

   วัสดุยึดติดสูตรด่างอ่อน

   ซีเมนต์เป็นวัสดุยึดติดที่มักแข็งตัวอยู่บนปลายเครื่องมือและแผ่นผสม เป็นคราบอนินทรีย์ที่แข็งและเกาะแน่น ไม่ควรใช้ของมีคมขูดออก เพราะผิวเครื่องมือจะเป็นรอย แนะนำให้แช่ในน้ำยาสูตรด่างอ่อนจนคราบคลายตัวก่อน แล้วค่อยล้างออก

4. 4

   ซิลิโคน (Silicone)

   วัสดุพิมพ์ปากชนิดยางสูตรด่างอ่อน

   ซิลิโคนเป็นวัสดุพิมพ์ปากชนิดยาง มักติดเป็นแผ่นบาง ๆ อยู่บนอุปกรณ์พิมพ์ฟัน ล้างด้วยน้ำเปล่าหรือน้ำยาล้างทั่วไปไม่ออก ต้องใช้น้ำยาสูตรด่างอ่อนเช่นเดียวกับแอลจิเนตและซีเมนต์

การแช่น้ำยาฆ่าเชื้อใช้แทนการนึ่งไม่ได้ เครื่องมือที่เข้าไปในเนื้อเยื่อหรือกระแสเลือดต้องทำให้ปราศจากเชื้อ (Sterilization) ส่วนการแช่ฆ่าเชื้อระดับสูงใช้กับเครื่องมือที่สัมผัสเยื่อบุและไม่ทนความร้อน อ่านรายละเอียดได้ในบทความ น้ำยาฆ่าเชื้อระดับสูง คืออะไร

1. 1

   อย่าปล่อยให้คราบแห้ง

   คราบที่ยังเปียกล้างออกง่ายกว่าคราบแห้งมาก หลังใช้งานจึงควรนำเครื่องมือไปล้างให้เร็วที่สุด ถ้ายังล้างทันทีไม่ได้ แนะนำให้ฉีดโฟม Neodisher PreStop ให้เปียกทั่วทุกชิ้นแล้วปิดฝากล่องไว้ โฟมจะช่วยไม่ให้คราบเลือดแห้งกรัง และเก็บเครื่องมือรอล้างได้นานถึง 72 ชั่วโมง

   →Neodisher PreStop

   

2. 2

   สวมถุงมือและแว่นตา แล้วผสมน้ำยาแช่ล้าง

   ก่อนผสมน้ำยาควรสวมถุงมือและแว่นตาให้เรียบร้อย จากนั้นตวง Neodisher LM2 5–20 มล. ต่อน้ำ 1 ลิตร ลงในอ่างแช่หรือในเครื่องอัลตราโซนิก (Ultrasonic) น้ำที่ใช้ผสมเป็นน้ำประปาได้ แม้จะเป็นน้ำกระด้างก็ตาม

   

3. 3

   เปิดข้อต่อ แล้วแช่ให้จมทั้งชิ้น 10–30 นาที

   เครื่องมือที่มีข้อต่อให้เปิดออก ส่วนชิ้นที่ถอดได้ให้ถอดแยก แล้ววางให้น้ำยาท่วมทุกชิ้น สำหรับเครื่องมือชิ้นเล็กหรือชิ้นที่มีร่องละเอียด แนะนำให้ใช้เครื่องอัลตราโซนิก น้ำยาสูตรนี้ฟองน้อย จึงไม่มีฟองรบกวนการทำงานของเครื่อง

   

4. 4

   ล้างน้ำยาออกให้หมด

   ล้างด้วยน้ำสะอาดจนไม่มีน้ำยาเหลืออยู่ น้ำสุดท้ายแนะนำให้ใช้น้ำ DI (Deionised water) หรือ RO (Reverse Osmosis) เพื่อไม่ให้แร่ธาตุในน้ำทิ้งคราบไว้บนเครื่องมือ ส่วนคลินิกที่มีเครื่องล้างอัตโนมัติ นำเครื่องมือจากอ่างแช่เข้าเครื่องได้เลย ไม่ต้องล้างน้ำเปล่าก่อน

   

5. 5

   ทำให้แห้ง แล้วตรวจดูทุกชิ้น

   เช็ดหรือเป่าให้แห้งทั้งชิ้น รวมถึงในข้อต่อด้วย แล้วส่องดูใต้แสงสว่างว่ายังมีคราบเหลืออยู่หรือไม่ ถ้าพบคราบให้นำกลับไปล้างใหม่ ส่วนชิ้นที่มีสนิมให้แยกออกไปแก้ไขก่อน

   →เครื่องมือแพทย์ขึ้นสนิม เกิดจากอะไร

   

6. 6

   ฆ่าเชื้อให้ถูกกับชนิดของเครื่องมือ

   เครื่องมือที่ทนความร้อนได้ให้ห่อแล้วนำไปนึ่งฆ่าเชื้อ ส่วนเครื่องมือที่ไม่ทนความร้อนให้แช่ในน้ำยาฆ่าเชื้อระดับสูงแทน เช่น Neodisher Septo Active ที่ความเข้มข้น 2% (ผง 20 กรัม ต่อน้ำ 1 ลิตร) แช่นาน 15 นาที แล้วล้างน้ำยาออกให้หมด

   →Neodisher Septo Active

   

7. 7

   เปลี่ยนน้ำยาแช่ฆ่าเชื้อตามกำหนด

   Neodisher Septo Active ที่ผสมแล้วให้เปลี่ยนใหม่อย่างน้อยวันละครั้ง และเปลี่ยนทันทีหากน้ำยาสกปรก หรือแผ่นทดสอบแสดงว่าความเข้มข้นต่ำกว่ากำหนด

   

• 5–20 มล.Neodisher LM2 ต่อน้ำ 1 ลิตร สำหรับแช่ล้างคราบ
• 10–30 นาทีเวลาแช่ล้างคราบด้วย Neodisher LM2
• 2% · 15 นาทีNeodisher Septo Active สำหรับฆ่าเชื้อระดับสูง
• วันละครั้งเปลี่ยนน้ำยาแช่ฆ่าเชื้ออย่างน้อย

ทุกรายการขอเอกสารข้อมูลผลิตภัณฑ์ เอกสารข้อมูลความปลอดภัย (Safety Data Sheet: SDS) ใบเสนอราคา และใบกำกับภาษีได้

• 

  Neodisher LM2

  น้ำยาล้างสูตรด่างอ่อน ใช้ขจัดคราบเลือด โปรตีน และคราบวัสดุทันตกรรมที่ติดในอุปกรณ์พิมพ์ฟัน เช่น แอลจิเนต ซิลิโคน และซีเมนต์ ใช้ได้ทั้งแบบแช่และกับเครื่องอัลตราโซนิก บรรจุขวดละ 1 ลิตร

  ดูสินค้า

• 

  Neodisher Multizym

  น้ำยาล้างที่มีเอนไซม์ 3 ชนิด ช่วยย่อยคราบเลือดแห้งกรังและคราบไขมัน ใช้เวลาแช่เพียง 2–10 นาที บรรจุแกลลอน 5 ลิตร

  ดูสินค้า

• 

  Neodisher Septo Active

  น้ำยาฆ่าเชื้อระดับสูงชนิดผง ใช้แช่เครื่องมือได้ทั้งชนิดที่ทนและไม่ทนความร้อน มี pH เป็นกลาง และไม่มีอัลดีไฮด์ (Aldehyde) บรรจุกระปุกละ 2 กิโลกรัม

  ดูสินค้า

• 

  Neodisher PreStop

  สเปรย์โฟมสำหรับฉีดทันทีหลังใช้งาน ช่วยป้องกันคราบแห้งกรังและการกัดกร่อน เก็บเครื่องมือรอล้างได้ถึง 72 ชั่วโมง บรรจุขวด 0.75 ลิตร

  ดูสินค้า

• แช่น้ำยาแล้ว ไม่ต้องนึ่งได้ไหม?

  ขึ้นอยู่กับว่าเครื่องมือชิ้นนั้นใช้กับส่วนใด ถ้าเป็นเครื่องมือที่เข้าไปในเนื้อเยื่อหรือสัมผัสเลือด ต้องทำให้ปราศจากเชื้อ ซึ่งโดยทั่วไปคือการนึ่งด้วยไอน้ำ การแช่น้ำยาฆ่าเชื้อระดับสูงใช้ได้เฉพาะกับเครื่องมือที่สัมผัสเยื่อบุและนึ่งไม่ได้เท่านั้น

• ใช้น้ำยาเอนไซม์ล้างคราบซีเมนต์และแอลจิเนตได้ไหม?

  ไม่ได้ผล เพราะเอนไซม์ย่อยได้เฉพาะคราบจากร่างกาย เช่น เลือด โปรตีน และไขมัน แต่ซีเมนต์และแอลจิเนตเป็นคราบจากวัสดุ จึงต้องใช้น้ำยาสูตรด่างอ่อน เช่น Neodisher LM2 ซึ่งขจัดคราบเลือดและโปรตีนได้ด้วย คลินิกที่มีคราบทั้งสองกลุ่มสามารถใช้สูตรด่างอ่อนเป็นน้ำยาหลักได้

• แช่เครื่องมือทิ้งไว้ข้ามคืนได้ไหม?

  ไม่ควรแช่ข้ามคืน เพราะน้ำยาแต่ละชนิดกำหนดเวลาแช่ไว้ชัดเจน คือ Neodisher LM2 แช่ 10–30 นาที และ Neodisher Septo Active แช่ 15 นาที แช่นานกว่านี้เครื่องมือก็ไม่ได้สะอาดขึ้น และอาจมีผลต่อผิวเครื่องมือด้วย

• ใช้กับเครื่องอัลตราโซนิกได้ไหม?

  ใช้ได้ ทั้ง Neodisher LM2 และ Neodisher Multizym ใช้กับเครื่องอัลตราโซนิกได้ โดยเฉพาะเมื่อล้างเครื่องมือชิ้นเล็ก ส่วน Neodisher Septo Active ก็ใช้ในเครื่องอัลตราโซนิกได้เช่นกัน แต่ไม่ควรแช่นานเกินเวลาที่กำหนด

• น้ำยาใช้กับวัสดุอะไรได้บ้าง?

  Neodisher LM2 ใช้ได้กับเครื่องแก้ว เซรามิก สเตนเลส และพลาสติก ถ้าเป็นโลหะเบาควรทดสอบก่อนใช้ ส่วน Neodisher Septo Active ใช้ได้กับสเตนเลส อะลูมิเนียมอะโนไดซ์ พลาสติก และซิลิโคน แต่ไม่เหมาะกับทองเหลือง ทองแดง และวัสดุชุบโครเมียมหรือนิกเกิลที่ผิวสึกแล้ว

• ต้องใช้น้ำแบบไหนผสมน้ำยา?

  ใช้น้ำประปาผสมได้ น้ำยาทั้งสองชนิดใช้ได้กับน้ำกระด้าง ส่วนการล้างน้ำยาออกครั้งสุดท้าย แนะนำให้ใช้น้ำ DI หรือ RO