1. บทความ
  2. Disinfectant Wipes

คู่มือจากเภสัชกรและวิศวกรเคมี

Disinfectant Wipes คืออะไร ใช้ผ้าเช็ดฆ่าเชื้ออย่างไรให้ได้ผล

Disinfectant Wipes หรือผ้าเช็ดฆ่าเชื้อ คือผ้าที่ชุบน้ำยาฆ่าเชื้อมาให้พร้อมใช้ ดึงออกมาเช็ดพื้นผิวและอุปกรณ์ได้ทันที แต่ไม่ใช้เช็ดผิวหนัง ส่วนจะฆ่าเชื้อได้จริงหรือไม่นั้นอยู่ที่วิธีเช็ด คือต้องเช็ดคราบสกปรกออกก่อน เช็ดให้พื้นผิวเปียกทั่ว แล้วปล่อยให้เปียกจนครบเวลาสัมผัส (Contact Time) ที่ฉลากกำหนด

เขียนโดย ทีมเภสัชกรและวิศวกรเคมี กรีนแฟมิลี่ ·

  1. 1คราบสกปรก
  2. 2ความเปียก
  3. 3เวลาสัมผัส
  4. 4ฝากระปุก

ผ้าเช็ด 3 แบบ

Disinfectant Wipes ต่างจากทิชชู่เปียกและ Antiseptic Wipes อย่างไร

ผ้าเปียกที่วางขายกันอยู่ดูเผิน ๆ ก็คล้ายกันหมด แต่ที่จริงแบ่งได้เป็น 3 แบบ แต่ละแบบทำมาสำหรับงานคนละอย่าง จึงหยิบมาใช้แทนกันไม่ได้ หากไม่แน่ใจว่าผ้าที่ถืออยู่เป็นแบบไหน ให้อ่านฉลากว่าผลิตภัณฑ์นั้นทำมาสำหรับใช้กับอะไร [1]

ผ้าเช็ด 3 แบบ: ทิชชู่เปียกเช็ดคราบกาแฟบนโต๊ะ แผ่นแอลกอฮอล์เช็ดหลังมือ และมือที่สวมถุงมือเช็ดรถเข็นสเตนเลสด้วยผ้าเช็ดฆ่าเชื้อ
ซ้ายไปขวา: ทิชชู่เปียกเช็ดคราบบนโต๊ะ · แผ่นแอลกอฮอล์เช็ดผิวหนัง · ผ้าเช็ดฆ่าเชื้อเช็ดรถเข็น
ประเภทหน้าที่ใช้กับข้อควรรู้ตัวอย่าง
ผ้าเช็ดทำความสะอาด (Cleaning Wipes)เช็ดคราบ ฝุ่น และสิ่งสกปรกออกจากพื้นผิวพื้นผิวทั่วไปเชื้อลดลงได้บ้างเพราะหลุดไปกับคราบ แต่ไม่ได้ถูกฆ่าทิชชู่เปียกทั่วไป
Antiseptic Wipesลดเชื้อบนผิวหนังผิวหนังและมือทำมาสำหรับผิวหนังโดยเฉพาะ จึงไม่ใช้ฆ่าเชื้อบนพื้นผิวแผ่นแอลกอฮอล์เช็ดผิวก่อนฉีดยา
Disinfectant Wipesฆ่าเชื้อบนสิ่งของพื้นผิวและอุปกรณ์ ไม่ใช้กับผิวหนังได้ผลเมื่อพื้นผิวเปียกอยู่จนครบเวลาที่ฉลากกำหนดVirusolve Wipes

ทำไมเช็ดแล้วเชื้อยังอยู่

ผ้าเช็ดฆ่าเชื้อจะได้ผล ต้องครบ 4 เรื่อง

น้ำยาในผ้าจะฆ่าเชื้อได้ก็ต่อเมื่อได้สัมผัสเชื้อโดยตรง มีปริมาณมากพอ และอยู่บนพื้นผิวนานพอ ถ้าเช็ดผ่านเร็ว ๆ แล้วพื้นผิวแห้งแทบจะทันที ผลที่ได้มักไม่ถึงที่ฉลากระบุไว้ การเช็ดแต่ละครั้งจะได้ผลหรือไม่ จึงขึ้นอยู่กับ 4 เรื่องต่อไปนี้

  1. คราบสกปรกต้องออกก่อน

    ทำความสะอาดก่อนฆ่าเชื้อคราบบังเชื้อไว้

    คราบเลือด สารคัดหลั่ง หรือแม้แต่ฝุ่น จะคลุมเชื้อไว้ข้างใต้ น้ำยาจึงเข้าไม่ถึง น้ำยาบางชนิดยังออกฤทธิ์ได้น้อยลงเมื่อเจอคราบเหล่านี้ด้วย ถ้าเห็นคราบอยู่บนพื้นผิว ให้ใช้ผ้าแผ่นแรกเช็ดคราบออกแล้วทิ้งไป จากนั้นจึงหยิบแผ่นใหม่มาเช็ดเพื่อฆ่าเชื้อ [1]

    เจ้าหน้าที่สวมถุงมือเช็ดคราบเลือดออกจากถาดสเตนเลสด้วยผ้าแผ่นแรก
  2. พื้นผิวต้องเปียกทั่ว

    น้ำยาต้องพอผ้าเริ่มแห้ง ให้เปลี่ยนแผ่น

    ผ้าหนึ่งแผ่นอุ้มน้ำยาไว้ได้จำกัด ยิ่งเช็ดพื้นที่กว้าง น้ำยาที่เหลืออยู่บนพื้นผิวก็ยิ่งน้อย วิธีดูง่าย ๆ คือมองรอยที่เพิ่งเช็ดผ่าน ถ้ายังเปียกเป็นฟิล์มเห็นได้ชัดก็ใช้ต่อได้ แต่ถ้าผ้าเริ่มแห้งหรือเริ่มสกปรก ควรเปลี่ยนแผ่นใหม่ [2]

    ผิวรถเข็นสเตนเลสหลังเช็ด ช่วงแรกเปียกเป็นฟิล์มต่อเนื่อง ช่วงท้ายเหลือเพียงรอยเปียกเป็นทาง เพราะน้ำยาในผ้าเริ่มหมด
    ช่วงแรกเปียกเป็นฟิล์มทั่ว ช่วงท้ายเริ่มเห็นรอยแห้งเป็นทาง ถึงเวลาเปลี่ยนแผ่นใหม่
  3. เปียกให้ครบเวลาสัมผัส (Contact Time)

    ดูที่ฉลากแห้งก่อนเวลา ให้เช็ดซ้ำ

    เวลาสัมผัสคือระยะเวลาที่พื้นผิวต้องเปียกน้ำยาอย่างต่อเนื่อง เชื้อจึงจะถูกฆ่าได้ตามที่ผู้ผลิตทดสอบไว้ ตัวเลขนี้ไม่เท่ากันในแต่ละผลิตภัณฑ์ อย่าง Virusolve Wipes กำหนดให้พื้นผิวเปียกอย่างน้อย 1 นาที ส่วนเครื่องมือต้องเปียกอย่างน้อย 5 นาที หากพื้นผิวแห้งไปก่อนครบเวลา ให้เช็ดซ้ำด้วยแผ่นใหม่ [2]

  4. ปิดฝากระปุกให้สนิททุกครั้ง

    กันน้ำยาระเหยดึงใช้ทีละแผ่น

    น้ำยาในผ้าระเหยได้ ถ้าเปิดฝากระปุกค้างไว้ ผ้าแผ่นบน ๆ จะแห้งและเหลือน้ำยาไม่พอสำหรับฆ่าเชื้อ จึงควรดึงใช้ทีละแผ่นแล้วปิดฝาให้สนิททันที ส่วนผ้าที่แห้งไปแล้วไม่ควรเติมน้ำเพื่อนำกลับมาใช้ เพราะน้ำจะทำให้น้ำยาที่เหลืออยู่เจือจางลงจนไม่ถึงความเข้มข้นที่กำหนด

    เจ้าหน้าที่กดปิดฝากระปุกผ้าเช็ดฆ่าเชื้อให้สนิท

วิธีใช้

วิธีใช้ Disinfectant Wipes ทีละขั้น

ขั้นตอนด้านล่างใช้ได้กับผ้าเช็ดฆ่าเชื้อทุกยี่ห้อ แต่เวลาสัมผัสและข้อควรระวังของแต่ละผลิตภัณฑ์ไม่เหมือนกัน ส่วนนี้ให้ยึดตามฉลากของผลิตภัณฑ์ที่ใช้อยู่

  1. อ่านฉลาก และสวมถุงมือ

    ฉลากจะบอกว่าผลิตภัณฑ์ใช้กับพื้นผิวชนิดใดได้ ต้องปล่อยให้เปียกนานเท่าไร และต้องเช็ดน้ำตามหรือไม่ อ่านแล้วสวมถุงมือก่อนเริ่มเช็ดทุกครั้ง เพราะน้ำยาฆ่าเชื้อไม่ได้ทำมาสำหรับผิวหนัง

  2. เช็ดคราบที่มองเห็นออกก่อน

    ใช้ผ้าแผ่นแรกเช็ดคราบออกให้หมดก่อน เสร็จแล้วทิ้งผ้าแผ่นนั้นเลย ไม่นำไปเช็ดจุดอื่นต่อ

  3. ใช้แผ่นใหม่ เช็ดไปทางเดียว

    เริ่มจากจุดที่สะอาดกว่าไปหาจุดที่สกปรกกว่า และจากบนลงล่าง เช็ดเป็นแนวต่อเนื่องกันไปจนทั่ว โดยไม่วนกลับไปทับส่วนที่เช็ดแล้ว เชื้อจากจุดที่สกปรกจะได้ไม่กลับไปติดจุดที่สะอาด [2]

    เจ้าหน้าที่เช็ดโต๊ะคร่อมเตียงเป็นแนวไปทางเดียว และเช็ดเสาน้ำเกลือจากบนลงล่าง
    เช็ดเป็นแนวไปทางเดียว และเช็ดจากบนลงล่าง
  4. ปล่อยให้เปียกจนครบเวลา

    เช็ดเสร็จแล้วไม่ต้องเช็ดให้แห้งและไม่ต้องเป่า ปล่อยไว้จนครบเวลาสัมผัสที่ฉลากกำหนด หากมีจุดใดแห้งก่อนเวลา ให้เช็ดจุดนั้นซ้ำ

  5. ทำตามฉลากหลังครบเวลา

    ผลิตภัณฑ์บางชนิดปล่อยให้แห้งเองได้เลย บางชนิดต้องเช็ดคราบน้ำยาออก เช่น Virusolve Wipes เมื่อใช้กับพื้นผิว ให้เช็ดตามด้วยผ้าชุบน้ำ

    เจ้าหน้าที่ใช้ผ้าชุบน้ำสะอาดเช็ดผิวรถเข็นสเตนเลสอีกครั้งหลังครบเวลาสัมผัส มีชามน้ำวางบนชั้นล่างของรถเข็น
    พื้นผิวที่ฉลากให้เช็ดน้ำตาม ใช้ผ้าชุบน้ำสะอาดเช็ดอีกครั้ง
  6. ทิ้งผ้า ปิดฝา แล้วล้างมือ

    ผ้าที่ใช้แล้วทิ้งลงถังขยะ ไม่นำกลับมาใช้อีก จากนั้นปิดฝากระปุกให้สนิท ถอดถุงมือ แล้วล้างมือ

    เจ้าหน้าที่ทิ้งผ้าเช็ดที่ใช้แล้วลงถังขยะแบบเหยียบ

ผ้าหนึ่งแผ่น ใช้กับหนึ่งพื้นที่ ทุกครั้งที่ย้ายไปเตียงถัดไป ห้องถัดไป หรืออุปกรณ์ชิ้นใหม่ ให้เปลี่ยนเป็นผ้าแผ่นใหม่

เจ้าหน้าที่เช็ดราวเตียงแรกด้วยผ้าเช็ดฆ่าเชื้อ แล้วดึงผ้าแผ่นใหม่จากกระปุกเมื่อย้ายไปเตียงถัดไป
ซ้าย: เตียงแรก · ขวา: เตียงถัดไป ดึงผ้าแผ่นใหม่

ขอบเขตการใช้

Disinfectant Wipes ใช้กับอะไรได้ และอะไรที่ต้องใช้วิธีอื่น

ในสถานพยาบาล จะฆ่าเชื้อสิ่งของชิ้นหนึ่งด้วยวิธีใด ขึ้นอยู่กับว่าสิ่งของนั้นสัมผัสส่วนใดของร่างกายผู้ป่วย ผ้าเช็ดฆ่าเชื้อเหมาะกับสิ่งของที่สัมผัสเพียงผิวหนังปกติ รวมถึงพื้นผิวรอบตัวผู้ป่วย [1]

เครื่องมือ 3 กลุ่ม: เครื่องมือผ่าตัดในถาด กล้องส่องตรวจกับด้ามส่องกล่องเสียง และผ้าพันแขนวัดความดันกับหูฟังแพทย์
ขวา: อุปกรณ์ที่สัมผัสผิวหนังปกติ ใช้ผ้าเช็ดฆ่าเชื้อได้ · กลาง: เครื่องมือที่สัมผัสเยื่อบุ ต้องฆ่าเชื้อระดับสูง · ซ้าย: เครื่องมือที่เข้าสู่เนื้อเยื่อ ต้องทำให้ปราศจากเชื้อ

เหมาะกับผ้าเช็ดฆ่าเชื้อNoncritical items and surfaces

อุปกรณ์ที่สัมผัสแค่ผิวหนังปกติ เช่น หูฟังแพทย์และผ้าพันแขนวัดความดัน พื้นผิวที่มือจับบ่อย เช่น ราวเตียง โต๊ะข้างเตียง และรถเข็น รวมทั้งโต๊ะทำงานในห้องปฏิบัติการ

ต้องใช้วิธีอื่นSemicritical and critical items

เครื่องมือที่สัมผัสเยื่อบุ เช่น กล้องส่องตรวจ ต้องล้างก่อนแล้วจึงแช่ในน้ำยาฆ่าเชื้อระดับสูง ส่วนเครื่องมือที่เข้าสู่เนื้อเยื่อหรือกระแสเลือดต้องทำให้ปราศจากเชื้อ ทั้งสองกลุ่มนี้ใช้การเช็ดด้วยผ้าแทนไม่ได้ อ่านต่อได้ที่ น้ำยาฆ่าเชื้อระดับสูง คืออะไร

วัสดุบางชนิดไม่ทนน้ำยาฆ่าเชื้อ ก่อนใช้ผ้าเช็ดกับอุปกรณ์ชิ้นใด ควรเปิดคู่มือของผู้ผลิตอุปกรณ์นั้นดูประกอบด้วย

เลือกจากฉลาก

อ่านฉลาก Disinfectant Wipes ดูอะไรบ้าง

ผ้าเช็ดฆ่าเชื้อแต่ละยี่ห้อใช้สารฆ่าเชื้อคนละกลุ่ม ความสามารถในการฆ่าเชื้อจึงไม่เท่ากัน ก่อนตัดสินใจเลือก ควรอ่านฉลากและเอกสารของผลิตภัณฑ์ให้ครบ 5 เรื่องนี้

เจ้าหน้าที่สวมถุงมือถือกระปุกผ้าเช็ดฆ่าเชื้อ อ่านฉลากข้างกระปุกก่อนใช้
  1. การขึ้นทะเบียน

    เรื่องแรกคือผลิตภัณฑ์ขึ้นทะเบียนกับสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) หรือไม่ และฉลากระบุให้ใช้กับอะไร ตัวอย่างเช่น Virusolve Wipes ขึ้นทะเบียน อย. เป็นเครื่องมือแพทย์

  2. สารฆ่าเชื้อที่ใช้ (Active Ingredient)

    สารแต่ละกลุ่มมีทั้งจุดเด่นและข้อจำกัด แอลกอฮอล์ระเหยเร็ว พื้นผิวจึงเปียกอยู่ได้ไม่นาน สารกลุ่มคลอรีนกัดกร่อนโลหะเมื่อเข้มข้น และออกฤทธิ์ได้น้อยลงเมื่อมีคราบอินทรีย์ ส่วนสารกลุ่มควอเทอร์นารีแอมโมเนียม (Quaternary Ammonium Compounds: Quat) นิยมใช้กับพื้นผิวและอุปกรณ์ที่สัมผัสผิวหนัง และยังช่วยทำความสะอาดไปพร้อมกันด้วย [1]

  3. เวลาสัมผัส (Contact Time)

    ฉลากจะบอกว่าพื้นผิวต้องเปียกนานเท่าไร เวลายิ่งสั้น ยิ่งทำตามได้จริงในงานประจำวัน และควรเลือกผลิตภัณฑ์ที่ผ้ายังเปียกอยู่ได้จนครบเวลานั้น

  4. เชื้อที่ทดสอบ และมาตรฐานที่ใช้ทดสอบ

    ดูว่าผลิตภัณฑ์ผ่านการทดสอบกับเชื้อใดบ้าง และทดสอบตามมาตรฐานใด เช่น มาตรฐานยุโรป (EN) แล้วนำไปเทียบกับเชื้อที่หน่วยงานต้องควบคุม หากต้องการผลทดสอบหรือเอกสารข้อมูลความปลอดภัย (Safety Data Sheet: SDS) สามารถขอจากผู้จำหน่ายได้

  5. วัสดุที่ใช้ได้

    น้ำยาบางชนิดเมื่อใช้เป็นประจำอาจทำให้โลหะหมองหรือผิวเคลือบเสียหาย ฉลากจึงควรบอกว่าใช้กับวัสดุใดได้บ้าง รวมทั้งบอกว่ามีกลิ่นฉุนหรือไอระเหยที่ระคายเคืองหรือไม่

โรงพยาบาล · คลินิก · ห้องปฏิบัติการ

ผ้าเช็ดฆ่าเชื้อ 2 แบบ พร้อมใช้ หรือเติมน้ำยาเอง

หน่วยงานที่ต้องการความสะดวก หยิบใช้ได้ทันที เหมาะกับผ้าเช็ดแบบพร้อมใช้ ส่วนหน่วยงานที่มีน้ำยาฆ่าเชื้อใช้ประจำอยู่แล้ว เลือกระบบผ้าเช็ดแบบเติมน้ำยาเองได้

หากเตรียมผ้าเช็ดเอง ควรใช้ผ้าที่ทำมาสำหรับน้ำยาฆ่าเชื้อโดยเฉพาะ เพราะผ้าฝ้ายและผ้าก๊อซจะดูดซับสารกลุ่ม Quat ไว้ในเส้นใย น้ำยาที่ไปถึงพื้นผิวจึงเจือจางลง [1] ควรเก็บผ้าไว้ในภาชนะที่ปิดสนิท และไม่จุ่มผ้าที่ใช้แล้วกลับลงไปในน้ำยา [2]

  • 19×21 ซม.ขนาดแผ่นของ Virusolve Wipes กระปุกละ 225 แผ่น
  • 1 นาทีเวลาที่พื้นผิวต้องเปียกเป็นอย่างน้อย เมื่อใช้ Virusolve Wipes
  • 1.9 ลิตรปริมาณน้ำยาที่แนะนำสำหรับถังของ Kimtech WetTask
  • 6 ม้วนKimtech WetTask หนึ่งกล่อง ม้วนละ 60 แผ่น

ขอเอกสารผลิตภัณฑ์ เอกสาร SDS ใบเสนอราคา และใบกำกับภาษีได้

ถามบ่อย

คำถามที่พบบ่อย เรื่อง Disinfectant Wipes

  • Disinfectant Wipes ใช้เช็ดมือหรือผิวหนังได้ไหม?

    ไม่ควร เพราะ Disinfectant ทำมาสำหรับฆ่าเชื้อบนสิ่งของ น้ำยาจึงอาจทำให้ผิวหนังระคายเคืองได้ ถ้าต้องการลดเชื้อบนมือ ควรใช้ผลิตภัณฑ์กลุ่ม Antiseptic ซึ่งทำมาสำหรับผิวหนัง เช่น แอลกอฮอล์ล้างมือ

  • ทิชชู่เปียกทั่วไป ใช้ฆ่าเชื้อบนพื้นผิวได้ไหม?

    ไม่ได้ ทิชชู่เปียกทั่วไปทำมาเพื่อเช็ดทำความสะอาด หลังเช็ดจำนวนเชื้อจะลดลงก็จริง แต่เป็นเพราะเชื้อหลุดออกไปกับคราบ ไม่ได้ถูกฆ่า ทิชชู่เปียกผสมแอลกอฮอล์สำหรับเช็ดมือก็เช่นกัน เพราะไม่ได้ทดสอบมาสำหรับพื้นผิว หากต้องการฆ่าเชื้อบนพื้นผิว ควรเลือกผลิตภัณฑ์ที่ฉลากระบุว่าเป็น Disinfectant

  • ต้องปล่อยให้เปียกนานแค่ไหน?

    นานเท่ากับเวลาสัมผัสที่ระบุบนฉลากของผลิตภัณฑ์ที่ใช้ เช่น Virusolve Wipes กำหนดให้พื้นผิวเปียกอย่างน้อย 1 นาที และเครื่องมืออย่างน้อย 5 นาที ถ้าแห้งก่อนครบเวลา ให้เช็ดซ้ำด้วยแผ่นใหม่

  • ผ้า 1 แผ่น เช็ดได้พื้นที่เท่าไร?

    ไม่มีตัวเลขตายตัว เพราะขึ้นอยู่กับขนาดแผ่น ปริมาณน้ำยาในผ้า และชนิดของพื้นผิว ให้สังเกตจากรอยที่เช็ดผ่าน ตราบใดที่ยังเปียกเป็นฟิล์มต่อเนื่องก็ใช้ต่อได้ เมื่อเริ่มเห็นรอยแห้งเป็นทาง แปลว่าน้ำยาในผ้าเหลือไม่พอแล้ว ควรเปลี่ยนแผ่นใหม่

  • ผ้าในกระปุกแห้งแล้ว เติมน้ำใช้ต่อได้ไหม?

    ไม่ควร น้ำที่เติมลงไปจะทำให้น้ำยาที่เหลืออยู่เจือจางลงจนไม่ถึงความเข้มข้นที่ทดสอบไว้ ผ้าที่แห้งแล้วจึงใช้ฆ่าเชื้อไม่ได้อีก ทางป้องกันคือปิดฝาให้สนิททุกครั้งหลังดึงผ้า สำหรับหน่วยงานที่ต้องการเติมน้ำยาเอง ควรใช้ระบบที่ทำมาสำหรับการเติมโดยเฉพาะ เช่น Kimtech WetTask แล้วผสมน้ำยาตามอัตราส่วนของผู้ผลิตน้ำยา

  • เช็ดแล้วต้องเช็ดน้ำตามไหม?

    ขึ้นอยู่กับผลิตภัณฑ์และพื้นผิว จึงควรดูที่ฉลากก่อน เช่น Virusolve Wipes เมื่อใช้กับพื้นผิว ให้เช็ดตามด้วยผ้าชุบน้ำหลังครบเวลาสัมผัส

ปรึกษาฟรี

ปรึกษาเรื่องผ้าเช็ดฆ่าเชื้อและน้ำยาฆ่าเชื้อพื้นผิว

หากไม่แน่ใจว่าผ้าเช็ดหรือน้ำยาแบบใดเหมาะกับพื้นผิว อุปกรณ์ และวิธีทำงานของหน่วยงาน ทีมเภสัชกรและวิศวกรเคมีช่วยเลือกให้ได้ ทักมาทาง LINE ได้เลย

  • ใบเสนอราคาและใบกำกับภาษี
  • จัดส่งด้วย KEX
สแกนเพื่อแอด
@greenfamily